Yapay Zekâ Okuryazarlığı

Bu modül tek bir hızlı ve uygulamalı derste öğrencileri yapay zekâ okuryazarlığının temelleriyle tanıştırır. Kısa bir video üzerinden yapay zekâ ve üretken yapay zekâ kavramları, büyük dil modellerinin verilerden nasıl öğrendiği ele alınır; öğrenciler günlük hayatta kullandıkları uygulamaları sınıflandırır. Dersin merkezinde öğretmenin sınıfa göre seçtiği üç seçenekli bir 'hızlı etkinlik' yer alır: görsellerdeki temsil önyargısını inceleme, yapay zekânın toplumu yansıtması mı yoksa tarafsız mı olması gerektiğini tartışan bir mini münazara, ya da sınıf için sorumlu kullanım kuralları yazma. Ders, bir çıkış bileti ile kapanır.

Bu Modülde Ne Var?

1.     Yapay Zekâ Okuryazarlığı Kısa bir video izleyen öğrenciler yapay zekâ ve üretken yapay zekâ kavramlarını, büyük dil modellerinin veriden öğrenme mantığını keşfeder ve akranlarıyla tartışır. Öğretmenin seçtiği üç seçenekten biri uygulanır: (a) meslek görsellerindeki temsil önyargısını inceleme, (b) yapay zekânın toplumu yansıtması mı tarafsız mı olması gerektiğini tartışan mini münazara, ya da (c) sınıf için sorumlu kullanım kuralları yazma. Ders bir çıkış bileti veya kısa bir soru ile kapanır.

Öğretim Programı Uyumu (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli):

Bu ünite, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin Beceriler Çerçevesi'yle bütünleşik olarak tasarlanmıştır: öğrenciler günlük hayattaki yapay zekâ varlığını keşfederken merak ve sorgulama becerilerini devreye sokar, yapay zekânın bir araç, insanın ise karar verici olduğunu fark ederler. Büyük dil modellerinin veriden öğrenme mantığını incelemeleri algoritmik düşünme ve çıkarım yapma becerisini, mevcut uygulamaları sınıflandırmaları ise bileşen ve yapılardan yararlanma becerisini geliştirir. Dersin 'hızlı etkinlik' adımında öğretmenin seçtiği a/b/c seçenekleri etik ve güvenliğin farklı alt-maddelerini karşılar: görsel önyargı analizi görsel ve veri okuryazarlığını işletirken, toplumu-yansıtma-mı-tarafsızlık-mı münazarası eleştirel bakış ve gerçeği arama eğilimini devreye sokar; sınıf kuralları yazma seçeneği ise adalet ve mahremiyet değerleriyle sorumlu karar verme becerisini pekiştirir. Hangi seçenek uygulanırsa uygulansın ders, yapay zekânın toplumsal ve etik etkilerinin eleştirel bir bakışla sorgulandığı bir kapanış tartışmasıyla tamamlanır.

İlişkili Öğrenme Çıktıları:

1. Yapay Zekâ Okuryazarlığı

Yapay Zeka Uygulamaları

●      YZU.1.1.1. Yapay zekâya ilişkin temel kavramları tanımlar, sorular sorar, bilgi toplar, doğruluğunu değerlendirir ve çıkarım yapar

●      YZU.1.1.2. Yapay zekâ uygulamalarını belirler, çalışma sistemi bileşenlerini ilişkilendirir ve alt boyutlara göre gruplandırır

●      YZU.1.1.3. Yapay zekâda etik ve güvenlik/gizlilik risklerini ve önlemlerini belirler, uygulamaları etik ilkeler ile güvenlik/gizlilik açısından değerlendirir

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım

●      BTY.5.1.4. Yapay zekâ ile ilgili temel kavramları ve özellikleri sorgulayabilme

●      BTY.5.5.1. Yapay zekâ uygulamalarını sınıflandırabilme

●      BTY.5.5.2. Yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik/gizlilik önlemlerini yönetebilme

Teknoloji ve Tasarım

●      TT 7.9.1. Yapay zekâ kavramını, algoritmalarını, avantaj ve dezavantajlarını sorgulayabilme