Yapay Zekâ Etik Tartışması

Bu modülde öğrenciler tek bir yapılandırılmış sınıf tartışmasında dört farklı paydaşın (teknoloji şirketleri, hükümetler, eğitimciler, son kullanıcılar) rolüne girerler. Yüz tanıma, veli izni olmadan veri toplama, algoritmik önyargı ve gerçekçi sahte içerikler gibi somut ikilemler üzerinden kendi grubunun önceliklerini savunur, karşı tarafın argümanlarına yanıt verirler. Amaç tek doğru cevap bulmak değil; yenilikçilik ile adalet ve güvenlik arasındaki gerilimi görmek, kanıta dayalı ve gerekçeli bir görüş oluşturmaktır. Ders, rollerin sunulup hazırlanmasıyla başlar, canlı tartışma turlarıyla devam eder ve kişisel bir öz-değerlendirmeyle kapanır.

Bu Modülde Ne Var?

1. YZ Etik Tartışması Öğrenciler dört gruba ayrılıp teknoloji şirketi, hükümet, eğitimci ve son kullanıcı rollerini üstlenir; her grup kendi rolüne özgü kaynakları inceleyip argümanlarını hazırlar. Yüz tanıma, izinsiz veri toplama, algoritmik önyargı ve sahte içerik gibi gerçek ikilemler üzerinden yapılandırılmış bir sınıf tartışması yürütülür; gruplar açılış konuşması yapar, birbirine karşı argüman üretir ve kapanışta duruşunu özetler. Ders, hangi argümanların en ikna edici olduğunu ve bakış açılarının nasıl değiştiğini sorgulayan bir bireysel değerlendirmeyle kapanır.

Öğretim Programı Uyumu (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli):

Bu ünite, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin Beceriler Çerçevesi'yle bütünleşik olarak tasarlanmıştır: öğrenciler önce merak ve şüphe duygularıyla "Yapay zekâ nedir, neden etiğe ihtiyaç duyarız?" sorularını sorgular; ardından üstlendikleri paydaş rolleri aracılığıyla empati ve sosyal farkındalık geliştirirler. Grup hâlinde kanıt toplama ve argüman kurma aşaması gerçeği arama azmi, odaklanma ve iş birliğini devreye sokar; okullarda yüz tanıma, veri toplama ve algoritmik önyargı gibi gerçek ikilemler tartışılırken öğrenciler mantıksal denetleme ve muhakeme yaparak adalet, dürüstlük, özgürlük, duyarlılık ve mahremiyet değerlerini birbirine karşı tartar. Tartışma boyunca kendine güvenerek konuşma, sabırla dinleme ve saygılı kalma öz düzenleme ve sosyal-duygusal becerileri besler; kapanışta öğrenciler argümanlarını özetleyip sentezleyerek 'eleştirel bir teknoloji kullanıcısı' kimliğiyle öz yansıtma yapar ve sorumlu karar verme becerilerini pekiştirirler.

İlişkili Öğrenme Çıktıları:

1. YZ Etik Tartışması

Yapay Zeka Uygulamaları

●      YZU.1.1.1. Yapay zekâya ilişkin temel kavramları sorgulayabilme

●      YZU.1.1.3. Yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik-gizlilik önlemlerini yönetebilme

●      YZU.2.1.1. Makine öğrenmesine ilişkin temel kavramları sorgulayabilme

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım

●      BTY.5.5.2. Yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik/gizlilik önlemlerini yönetebilme

●      BTY.5.4.1. Bilişim etiği kural ve ilkelerini yorumlayabilme

●      BTY.6.4.1. Bilişim etiği kapsamında güvenlik önlemlerini yönetebilme

Teknoloji ve Tasarım

●      TT 7.9.1. Yapay zekâ kavramını, algoritmalarını, avantaj ve dezavantajlarını sorgulayabilme