Yapay Zekâ, Bilişsel Çaba ve Beynimiz

Bu tek derslik modül, öğrencilerin yapay zekâ araçlarını kullanırken zihinsel çabalarının nasıl değiştiğini fark etmelerini sağlar. Öğrenciler üç gruba ayrılarak aynı problemi farklı destek düzeyleriyle (hiç destek almadan, kısmi yapay zekâ desteğiyle, tam yapay zekâ desteğiyle) çözer ve harcadıkları zihinsel çabayı, süreyi ve sonucun kalitesini karşılaştırır. Bu küçük deney üzerinden 'bilişsel yük' ve 'bilişsel çaba' kavramlarını tartışır, yapay zekâya ne zaman, ne kadar güvenmenin öğrenmeyi desteklediğini, ne zaman zayıflattığını sorgularlar.

Bu Modülde Ne Var?

1. YZ, Çaba ve Beynimiz Öğrenciler üç gruba ayrılarak aynı problemi farklı destek düzeyleriyle (destek almadan, kısmi yapay zekâ desteğiyle, tam yapay zekâ desteğiyle) çözer. Harcadıkları süreyi, zihinsel çabayı ve ortaya çıkan çözümün kalitesini karşılaştırıp bir sınıf grafiğinde toplarlar. Bilişsel yük ve zihinsel kısayol kavramlarını tartışarak yapay zekâ desteğinin öğrenmeyi ne zaman güçlendirdiğini, ne zaman zayıflattığını sorgularlar.

Öğretim Programı Uyumu (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli):

Bu modül, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin Beceriler Çerçevesiyle bütünleşik olarak tasarlanmıştır: öğrenciler kendi deney gruplarındaki deneyimlerini karşılaştırarak (Kavramsal Beceriler: karşılaştırma, çıkarım yapma) bilişsel çaba ile yapay zekâ desteği arasındaki ilişkiyi sorgular; bu süreçte öz farkındalık ve öz düzenleme becerileri (Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri) devreye girer. Deney sonuçlarının sınıfça tartışılması, Eğilimler çerçevesinde eleştirel bakma ve gerçeği arama eğilimlerini besler; Erdem-Değer-Eylem Çerçevesinde çalışkanlık ve öz disiplin değerleri, yapay zekâ desteğine ne zaman başvurulacağına dair sorumlu karar verme becerisiyle birleşir.

İlişkili Öğrenme Çıktıları:

1. YZ, Çaba ve Beynimiz

Yapay Zeka Uygulamaları

●      YZU.1.1.1. Yapay zekâya ilişkin temel kavramları sorgulayabilme

●      YZU.1.1.3. Yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik-gizlilik önlemlerini yönetebilme

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım

●      BTY.5.1.4. Yapay zekâ ile ilgili temel kavramları ve özellikleri sorgulayabilme

●      BTY.5.5.2. Yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik/gizlilik önlemlerini yönetebilme

●      BTY.5.3.3. İnternet ile amacına uygun olarak çalışabilme

Teknoloji ve Tasarım

●      TT 7.9.1. Yapay zekâ kavramını, algoritmalarını, avantaj ve dezavantajlarını sorgulayabilme