Makineler Nasıl Öğrenir?

Bu ünitede öğrenciler, denetimli makine öğrenmesine giriş yaparak makinelerin nasıl öğrendiğini keşfeder. Önce bilgisayarların etiketli veriyle nasıl eğitildiğini öğrenir, ardından okul ortamında karşılaşabilecekleri bir problemi seçerek bir görsel sınıflandırma aracıyla kendi modellerini oluşturur; görsellerin nasıl sınıflandırıldığını, tahminlerin nasıl oluştuğunu ve daha fazla veriyle modellerin nasıl geliştiğini uygulamalı olarak deneyimler. Ünitenin ikinci yarısında öğrenciler bakış açısı, ön yargı ve algoritmik ön yargı kavramlarıyla tanışır; bir makinenin dünyayı yalnızca aldığı veriyle gördüğünü fark eder ve gerçek örnekler üzerinden yapay zekâdaki adaletsizlikleri tartışarak adil, kapsayıcı sistemler tasarlamanın sorumluluğunu kavrar.

Bu Modülde Ne Var?

1.     Makineler Nasıl Öğrenir? Öğrenciler, bir görsel sınıflandırma aracını kullanarak kendi mini makine öğrenmesi modelini oluşturur; farklı açı, mesafe ve arka planlarla topladıkları örneklerle modeli eğitir ve test eder. Veri çeşitliliğinin ve kalitesinin modelin doğruluğunu nasıl etkilediğini keşfeder, okul ortamındaki gerçek bir problemi (atık sınıflandırma, kayıp eşya tespiti gibi) çözmeye çalışır.

2.     Yapay Zekâda Ön Yargı Öğrenciler, insanların bakış açısı farklılıklarından yola çıkarak makinelerin dünyayı yalnızca veri ve örüntüler üzerinden 'gördüğünü' fark eder. Gerçek örnekler üzerinden algoritmik ön yargının kaynaklarını (etkileşim, gizli ve seçim ön yargısı) inceler, bir dijital araçla ön yargılı bir algoritmanın nasıl oluştuğunu deneyimler ve öğrendiklerini bir bilinçlendirme afişiyle özetler.

Öğretim Programı Uyumu (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli):

Bu ünite, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin Beceriler Çerçevesi'yle bütünleşik olarak tasarlanmıştır: birinci derste öğrenciler Kavramsal Beceriler kapsamında sınıflandırma ve bilgi toplama yaparak yapay zekâ modeli için girdi toplama ve blok tabanlı ortamda model geliştirme çıktılarına (YZU.1.3.1, YZU.1.3.2) ulaşır; bu süreçte merak ve empati eğilimleri ile iletişim ve iş birliği becerileri harekete geçer. İkinci derste ise öğrenciler karşılaştırma, sorgulama ve çıkarım yapma becerileriyle veri kümesindeki ön yargının algoritmik ön yargıya nasıl dönüştüğünü sorgular ve bunu etik ve güvenlik/gizlilik önlemlerini yönetme çıktısıyla (YZU.1.1.3) ilişkilendirir; adalet ve mahremiyet değerleri ile eleştirel bakma eğilimi, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nde somutlaşan bir bilinçlendirme afişi projesiyle taçlandırılır. Böylece ünite, öğrenciyi teknik model kurmadan etik sorgulamaya doğru kademeli olarak taşır.